Wraz z przedstawicielami wysokiego Szczebla Banku Światowego brałam udział w wizycie oceniającej infrastrukturę przeciwpowodziową miasta i regionu, w tym zasady funkcjonowania Zbiornika Racibórz Dolny w warunkach wezbrań, bieżącej eksploatacji polderu oraz znaczenie obiektu dla ograniczania ryzyka powodziowego na terenach położonych poniżej. Celem wizyty było również zapoznanie się gości z pozytywnymi efektami inwestycji – m.in. wizyta w Nieboczowach – wsi w całości przeniesionej podczas budowy z dna zbiornika w nowe miejsce. Zainteresowanie Banku Światowego działaniem i wykorzystaniem tej inwestycji wynika z tego, iż ta kluczowa dla południowo- zachodniej Polski sucha budowa hydrotechniczna była współfinansowana przez Bank Światowy. Zbiornik o powierzchni 26 km2 ma pojemność 185 mln m3. To wzorcowy przykład ochrony przeciwpowodziowej.
W spotkaniu na terenie zbiornika w czwartek 26 lutego 2026 roku uczestniczyli m.in. Antonella Bassani – ECA Regional Vice President World Bank, Monika Sikora – wiceminister Funduszy i Polityki Regionalnej, Anna Bjerde, Managing Director for Operations World Bank, Marcin Jarzyński – zastępca prezesa Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie ds. Ochrony Przed Powodzią i Suszą, Jan Grygier – dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach, Janusz Zaleski – Dyrektor Projektu w Biurze Koordynacji Projektów Banku Światowego i BRRE, a także Jacek Wojciechowicz – Prezydent Raciborza.
W trakcie wizyty delegacja zapoznała się z funkcjonowaniem budowli przelewowo-spustowej, maszynowni oraz centrum monitoringu obiektu. Przedstawiono również sposób działania zbiornika w trybie powodziowym, odwołując się do doświadczeń związanych z ubiegłorocznym wezbraniem wód rzeki Odry. To zdarzenie stało się testem operacyjnym, który potwierdził efektywność inwestycji.
Oprowadzający tłumaczyli, jak działa system retencji i jak przebiega nadzór nad urządzeniami w czasie wysokich stanów wód. Rozmowy dotyczyły także doświadczeń z ostatnich lat i działań utrzymaniowych, które zapewniają sprawne funkcjonowanie instalacji.
Przedstawiciele Banku Światowego ocenili obiekt jako przykład dobrze zaplanowanej realizacji inwestycji infrastrukturalnej, a zdobyte doświadczenia wskazali jako materiał odniesienia przy planowaniu podobnych projektów.
Anna Bjerde, Managing Director for Operations World Bank podkreśliła, że w kontekście długoletniej współpracy między Polską a Bankiem Światowym obecność lokalnych włodarzy oraz parlamentarzystów pokazuje jak ważne są tego rodzaju inwestycje dla Polski „Możemy rozważać tematy powodziowe i zapobieganie skutków suszy w kontekście zmian klimatycznych, ale również powinniśmy brać pod uwagę rozwiązania techniczne,które są dobre dla lokalnej społeczności. Możemy rozważać różne warianty technologiczne jednak w czasie powodzi z 2024 roku okazało się, jak ważny jest ten zbiornik dla społeczności „
W kontekście przyszłych działań pojawiły się sugestie dotyczące dalszych zabezpieczeń na pograniczu polsko‑czeskim, które mogłyby przynosić korzyści mieszkańcom obu krajów oraz możliwości finansowego wsparcia kolejnych przedsięwzięć ze strony międzynarodowych instytucji. W dyskusji uczestniczyły też krajowe służby wodne, co sygnalizuje chęć koordynacji działań między jednostkami zarządzającymi wodą a potencjalnymi donatorami.
Wizyta przedstawicieli Banku Światowego i instytucji zarządzających zbiornikiem oraz obecność władz samorządowych i krajowych pozwala na następujące podsumowanie:
- współpraca z międzynarodowymi partnerami może przyspieszyć dostęp do finansowania na kolejne działania zabezpieczające.
- utrzymanie i regularne testy instalacji są równie ważne jak sama budowa;
- planowane projekty transgraniczne mogą poprawić bezpieczeństwo na obszarach przygranicznych;
Więcej: