Czeski koncern energetyczny ČEZ planuje budowę małego reaktora modułowego (SMR) na terenie dotychczasowej elektrowni węglowej w czeskich Dziećmorowicach (cz. Dětmarovice), zlokalizowanej tuż przy granicy z Polską, w Kraju morawsko-śląskim, zaledwie kilkaset metrów od polskiej granicy i koryta rzeki Olzy, w bezpośrednim sąsiedztwie aglomeracji śląskiej Dotychczas obiekt w Dziećmorowicach kojarzony był głównie z uciążliwą emisją spalin z węgla kamiennego. Zgodnie z czeską mapą drogową rozwoju SMR, rozpoczęcie budowy reaktora w tym regionie planowane jest na około 2035 rok.

Projekt ten wzbudza duże zaskoczenie i emocje wśród mieszkańców oraz władz lokalnych po polskiej stronie m.in. w gminach powiatu raciborskiego, wodzisławskiego i cieszyńskiego.

W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Energii i oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska o odpowiedź na następujące pytania:

• Czy i jakie procedury uzgodnień transgranicznych obowiązują inwestycje w SMR i na kiedy planowane są konsultacji transgraniczne oraz konsultację społeczne w tym ze stroną polską.

• Jaki jest stan wiedzy przekazanej stronie polskiej, w tym samorządom lokalnym o specyfikacji czeskiego projektu, m.in. mocy planowanego reaktora, parametrów bezpieczeństwa technologii, koniecznych uzgodnieniach i konsultacjach społecznych.

 

 

W mediach ukazały się w tej sprawie publikacje:

Czytaj więcej po kliknięciu w link lub w skan części publikacji poniżej: https://wiadomosci.onet.pl/kraj/czesi-planuja-elektrownie-jadrowa-tuz-przy-polskiej-granicy-polacy-nie-kryja/f2nchwl

 

 Oto podstawowe informacje w tej sprawie:

Czeskie władze oraz koncern ČEZ planują budowę małego reaktora modułowego (SMR) w miejscowości Dětmarovice (pol. Dziećmorowice), zlokalizowanej w Kraju Morawsko-Śląskim, zaledwie kilka kilometrów od polskiej granicy i sąsiadującej z nią gminy Godów. Projekt zakłada zastąpienie dotychczasowej infrastruktury tamtejszej elektrowni węglowej nowoczesnym i ekologicznym źródłem energii. [1, 2, 3, 4]

Kluczowe fakty o inwestycji w Dziećmorowicach

• Status projektu: Lokalizacja w Dziećmorowicach jest jedną z głównych i preferowanych lokalizacji dla czeskiego programu SMR. Według zapowiedzi czeskiego Ministerstwa Przemysłu i Handlu, latem 2026 roku planowane jest podpisanie kluczowych umów na budowę obiektów w tej technologii. [1, 2, 3, 4]
• Harmonogram: Prace budowlane mają rozpocząć się około 2035 roku. Wcześniej teren musi przejść szczegółowe i rygorystyczne badania sejsmiczne oraz geologiczne. [1, 2, 3]
• Cel inwestycji: Transformacja energetyczna i odejście od węgla. Nowy reaktor jądrowy ma zabezpieczyć stabilne dostawy prądu i ciepła m.in. dla pobliskiego regionu i przemysłu. [1, 2, 3, 4]
• Reakcja polskiej strony: Polskie samorządy z terenów przygranicznych na bieżąco monitorują sytuację. Informacje o planach czerpią z oficjalnych doniesień medialnych oraz komunikatów spółki ČEZ, czekając na formalne transgraniczne procedury środowiskowe. [1, 2, 3, 4]

W przypadku budowy reaktorów SMR (Small Modular Reactors) przez Czechy w pobliżu polskiej granicy, są prawnie wymagane konsultacje społeczne i transgraniczne. [1]

Proces ten opiera się na następujących zasadach:

• Wymogi międzynarodowe: Każde państwo planujące inwestycję jądrową musi przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko (OOŚ) zgodnie z Konwencją z Espoo. Określa ona, że państwo pochodzenia (Czechy) ma obowiązek powiadomić i skonsultować się z państwem narażonym (Polska), jeśli projekt może wywołać skutki dla środowiska po drugiej stronie granicy. [1, 2]
• Konsultacje społeczne: W ramach procedury transgranicznej dokumentacja projektu jest udostępniana publicznie. Oznacza to, że polscy obywatele, samorządy oraz organizacje pozarządowe mają prawnie zagwarantowany czas na zapoznanie się z planami i zgłoszenie swoich uwag. [1, 2]
• Decyzje środowiskowe i lokalizacyjne: Czeski inwestor (np. koncern ČEZ, rozważający lokalizacje takie jak np. Dziećmorowice) musi uzyskać decyzję o lokalizacji oraz zatwierdzenie raportu OOŚ, które poprzedzają wydanie ostatecznego pozwolenia na budowę. [1, 2, 3, 4]
• Zgody transgraniczne: Ostateczne pozwolenie na budowę i eksploatację wydaje czeski dozór jądrowy ([Státní úřad pro jadernou bezpečnost – SÚJB]), ale przy współudziale polskich organów (m.in. Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz [Państwowej Agencji Atomistyki], które reprezentują stronę polską w procedurze konsultacji). [1, 2]